ناصر الدين انصارى قمى
364
اختران فقاهت ( فارسى )
بحث ، نقدوبررسى مطالب آن و شنيدن نظرات دانشجويانش كه گاه آنها را مىپذيرفت ، آن را تدوين مىكرد . « 1 » آيت اللّه سيد محمّد روحانى مىفرمود : اگر دوره مصباح الفقيه كامل بود ، فقيهان از كتاب جواهر الكلام بىنياز مىشدند . « 2 » دورهء اين كتاب ، اخيرا از سوى مؤسسهء الجعفريه لاحياء التراث به اشراف حجت الاسلام سيد نور الدين جعفريان تحقيق شده و در 14 جلد ( كتاب الطهارة ( 6 جلد ) ، كتاب الصلاة ( 6 جلد ) ، كتاب الزكاة ( ج 13 ) ، كتاب الخمس ، الصوم و الرهن ( ج 14 ) منتشر گرديده است . گفتنى است كه همهء هزينهء چاپ كتابهاى مصباح الفقيه ، حاشيه مكاسب و حاشيه رسائل را تاجر خيرانديش و نيكوكار آقاى حاج محمّد تقى علاقبنديان همدانى پرداخت كرده است . تأليف اين كتاب حدود 30 سال - از سال 1291 ه . ق ( پايان تأليف كتاب رهن ) تا سال 1318 ه . ق ( پايان تأليف كتاب صلاه ) و پس از آن كتاب زكات ( بدون تاريخ ) - به طول انجاميد . از سوى علما و فقها ، حاشيههاى متعددى براين كتاب نگاشته شده است . برخى از آراى علمى محقق همدانى در فقه و اصول دستى توانا داشت و آراى فقهى او همواره در درسهاى حوزههاى علميه مطرح است . مهمترين آنها به قرار ذيل است : « 3 »
--> ( 1 ) . تهرانى ، الذريعه ، ج 21 ، ص 115 . ( 2 ) . انصارى ، مقدمه فرائد الاصول ، ص 16 . ( 3 ) . امين ، اعيان الشيعه ، ج 7 ، ص 20 و 22 .